راهنمای نجات بیماران دیابتی در شرایط بحرانی؛ از حفظ انسولین تا کنترل قند خون
دکتر علیرضا استقامتی، رئیس دانشکده پزشکی و فوق تخصص غدد و متابولیسم، با تأکید بر اهمیت مراقبت ویژه از بیماران دیابتی در شرایط فعلی، گفت: مدیریت دیابت در این شرایط نیازمند آمادگی و آگاهی است. بیماران باید کیف نجات خود را با داروها، تجهیزات پایش قند، خوراکیهای درمان افت قند و وسایل خنککننده انسولین آماده کنند. وی همچنین روشهای مؤثر نگهداری انسولین بدون یخچال را تشریح کرد و هشدار داد قطع انسولین حتی در شرایط سخت میتواند جان بیمار را به خطر اندازد.
دکتر علیرضا استقامتی رئیس دانشکده پزشکی و فوق تخصص غدد و متاولیسم در گفت و گو با روابط عمومی دانشکده در خصوص مراقبت از بیماران مزمن و خاص در شرایط خاص و بحرانی گفت: هنگام وقوع شرایط اضطراری مانند حوادث طبیعی و یا جنگ که روال زندگی از شرایط عادی خارج میشود، مدیریت بیماریهای مزمن مانند دیابت با چالشهای زیادی مواجه میشود چرا که در افراد دیابتی شرایط بحرانی علاوه بر استرس روحی با نوسان قندخون همراه است.
وی افزود: بیماران دیابتی در کنار وسایل کیف نجات باید کارت شناسایی دیابت( مبتلایان به دیابت نوع یک) دفترچه ای حاوی شماره تماس ضروری، سابقۀ بیماریها، داروهای مصرفی و آلرژیهای غذایی را ثبت کرده و به همراه داشته باشند همچنین قرار دادن آخرین آزمایشها در کیف نجات میتواند کمک کننده باشد.
این فوق تخصص غدد افزود: به جز موارد عمومی که در کیف نجات باید قرار بگیرد نیاز است تجهیزات پایش قند خون، تزریق انسولین و داروهای کاهش قند خون به مقدار کافی و حداقل برای سه روز در کیف قرار دهند و توجه داشته باشند انسولینها باید در شرایط دمایی مناسبی نگهداری شوند.
دکتر استقامتی ادامه داد: تجهیزات تزریق انسولین مانند سرسوزن قلم و سرنگ انسولین جزو موارد ضروری کیف نجات هستند همچنین خوراکی مناسب برای درمان افت قند مانند عسل ساشهای، آبمیوه پاکتی کوچک و قند جزو وسایلی در کیف نجات باشد.
نگهداری از انسولین در شرایط بحران رئیس دانشکده پزشکی خاطر نشان کرد: نکته کلیدی در نگهداری انسولینها این است که از گرمای شدید، یخ زدن و قرار گرفتن در معرض نور خورشید محفوظ بمانند؛ چراکه در این شرایط اثربخشی انسولین از بین میرود حتی اگر ظاهر آن سالم به نظر برسد. بنابراین هرگز انسولینها را در فریزر یا در تماس مستقیم با یخ یا پک یخ قرار ندهند، در شرایط عادی، انسولینهای ذخیره یا باز نشده باید داخل در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجۀ سانتیگراد نگهداری شوند. اما در شرایط بحران ممکن است دسترسی به یخچال نباشد که باید از شرایط نگهداری انسولین آگاه باشند.
وی افزود: در صورت قطعی برق بهتر است انسولینها را از یخچال خارج نکرده و در یخچال را تا حد امکان باز و بسته نکنند تا دمای داخل آن ثابت بماند، طی قطعی موقت برق میتوان انسولین را در طبقات میانی یخچال قرار داد چون این قسمتها دمای یکنواختتری دارند.
نگهداری از انسولین هنگام عدم دسترسی به یخچال
این فوق تخصص غدد گفت: اگر قطعی برق طولانی شد یا به یخچال دسترسی بود ، میتوان از روشها را برای نگهداری انسولین کمک گرفت.
استفاده از کلمن: ابتدا برای پیشگیری از تماس مستقیم انسولین با یخ، ابتدا انسولینها را در یک دستمال حولهای پیجیده و داخل ظرف پلاستیکی دربدار قرار دهند و سپس این ظرف را در کلمن یا فلاسکی که با پک یخ یا بطری آب یخ زده خنک شده است، قرار دهند.
استفاده از کیفهای خنک نگهدارنده انسولین: کیفهای خنک نگهدارنده انسولین بدون نیاز به برق، باطری یا یخ و بر اساس مکانیزم تبخیر سطحی انسولینها را خنک نگه میدارند. این کیفها از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل شدهاند؛ کیسه داخلی این کیفها دوجداره بوده و بین لایههای دیواره آن دانههای ژلاتینی جاذب آب وجود دارد. جلد بیرونی این کیفها متخلخل یا منفذدار است. برای شارژ یا آماده کردن این کیفها کافی است کیسه داخلی را در یک ظرف حاوی آب دمای شیر قرار دهند تا دانههای ژلاتینی آب جذب کنند. سپس آب اضافه را با کمک دستمال و بدون فشردن کیسه داخلی خشک کنند و انسولینها را داخل آن قرار داده و در مرحله بعد کیسه داخلی را در جلد بیرونی بگذارند، این کیفها برای اینکه به بهترین شکل کار کنند باید در معرض جریان هوا باشند تا گرمای محیط، آب موجود در دانههای ژلاتینی را بهتدریج تبخیر کرده و دمای داخل کیف و انسولینها خنک بماند. این کیفها بسته به دما و رطوبت هوا بین ۲۴ ساعت تا ۷۲ ساعت میتوانند انسولینها را خنک نگه دارند. کیفهای خنک نگهدارنده انسولین را میتوان از داروخانهها یا تجهیزات پزشکی فروشیها تهیه کرد. سایر روشهای تبخیر سطحی: در شرایطی که دسترسی به روشهای گفته شده فراهم نبود، میتوان انسولینها را در یک کیسه پلاستیکی قرار داده و سپس لای یک دستمال یا حوله مرطوب پیچید؛ تبخیر آب دستمال و حوله کمک میکند انسولینها خنک بمانند.در این حالت انسولینها را در سایه و خنکترین جایی که ممکن است قرار داد.
در روش دیگر، دو گلدان سفالی بدون لعاب که حتماً یکی بزرگتر از دیگری باشد انتخاب و گلدان کوچکتر را داخل گلدان بزرگتر قرار داده و فضای بین دو گلدان را با شن پر کرده و روی شن آب بریزید؛ سپس انسولینها را داخل گلدان کوچکتر قرار داده و روی هر دو گلدان را با پارچه نخی بپوشانید. در این روش با تبخیر آب شنها، گلدان کوچک خنک میماند. گلدانها را در سایه و جای خنک قرار دهید و دقت کنید همواره شنها مرطوب باشند. علاوه بر این در برخی مناطق که دسترسی به پوست حیواناتی نظیر بز فراهم است میتوان انسولینها را داخل آنها نگهداری نمود تا از گرما محفوظ باشند.
توجه کنید در شرایط سرمای شدید نیز باید تلاش کنید از یخ زدن انسولینها جلوگیری شود.
نکات ضروری استفاده از انسولینها در بحران
دکتر استقامتی در خصوص استفاده از انسولین در بحران ها خاطر نشان کرد: افراد مبتلا به دیابت، به طور خاص افراد مبتلا به دیابت نوع یک، نباید به هیچ عنوان دارو یا انسولین خود را قطع نمایند. اگر در شرایط بحران دسترسی به انسولینها محدود شود، لازم است ضمن آشنایی با انواع انسولینها بتوانید در صورت نیاز از سایر انواع انسولین برای کنترل قند خون استفاده کنند.
در شرایط بحران، با مراجعه به مراکز درمانی مانند هلال احمر، میتوانند برای تهیه انسولین یا داروهای کاهش دهنده قند خون خود اقدام کنند.
ارسال نظر