بررسی مقایسه درمان با لیزر فرکشنالco2و کرم واژینال پره مارین در بهبود عملکرد جنسی زنان یائسه


۲ دی ۱۳۹۶


با وجود اینکه مصرف هورمون استروژن بصورت واژینال جذب سیستمی اندکی دارد، می تواند باعث عوارض متعددی شود. بر اساس مطالعات انجام شده لیزر فرکشنالCO2 هم در درمان زنان یائسه و در بیمارانی که سرطان پستان آنها بهبود یافته بود، موثر واقع شده است. اما در رابطه با تاثیر لیزر فرکشنال در بهبود عملکرد جنسی زنان یایسه در ایران تا کنون مطالعه ای صورت نگرفته است، لذا بر آن شدیم تا در این مطالعه تاثیر لیزر فرکشنالCO2 و کرم واژینال پره مارین بر بهبود عملکرد جنسی و رضایت جنسی را مورد بررسی و مقایسه قرار دهیم.

پژوهش حاضر از نوع کارآزمایی بالینی دو گروهی می باشد. نمونه گیری در دو گروه، پس از توضیح هدف مطالعه(بهبود وضعیت جنسی زنان یائسه)و شرایط مطالعه (انتخاب دو روش درمانی لیزر واژینال و کرم واژینال پره مارین ،توضیح عوارض و فوائد هر یک از دو روش درمانی) انجام خواهد گرفت. ابزار گردآوری داده ها در این پژوهش شامل 2 پرسش نامه است که به روش مصاحبه با واحدهای مورد پژوهش تکمیل خواهد گردید.پرسشگر از روش درمانی در نظر گرفته شده اطلاعی ندارد. همچنین معاینات واژینال توسط معاینه کننده بی اطلاع از روش درمانی انجام خواهد شد گروه درمان با کرم واژینال به مدت دوازده هفته تحت درمان قرار میگیرندکرم واژینال به صورت یک سوم اپلیکاتور ،سه شب درهفته به کار میرود. لیزر واژینال co 2در هر ماه یکبار در هنگام مراجعه به درمانگاه انجام میشود. درمان با لیزر co 2 به مدت سه ماه ، هر ماه یکبار انجام میشود.پس از انجام لیزر به بیمار توضیح داده میشود که به مدت یک هفته از نزدیکی جنسی امتناع ورزد. در اغاز پرسش نامه های دموگرافیک و female sexual function تکمیل خواهد شد ،سپس در صورتیکه خانم یائسه شرایط ورود به مطالعه را داشته باشد ، ابتدا تحت معاینه واژینال قرار گرفته ، پرسشنامه vaginal health index  تکمیل میشود. پس از گذشت یک ماه ، خانم یائسه مجددا مراجعه نموده ومجددا پرسشنامه های ذکر شده را تکمیل خواهند نمود. معاینه و تغییرات ایجاد شده در واژن توسط پرسشگر و معاینه کننده بی اطلاع از روش درمان انجام و تکمیل خواهد شد. دوازده هفته درمان در هر دو گروه انجام خواهد شدو بعد از گذشت سه ماه از اخرین درمان ، مجددا بیماران معاینه شده و پرسشنامه ها را تکمیل خواهند کرد. اطلاعات بدست آمده با استفاده از آزمون های کای دو، تی زوجی و تی مستقل توسط نرم افزار آماری SPSS نسخه 16 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.

نتایج:

در حیطه میل desire ، ارگاسم(اوج لذت جنسی) ، رضایت از عملکرد جنسی ، احساس درد در روابط جنسی و کل عملکرد جنسی تاثیر لیزر بیشتر از پره مارین بود اما در حیطه رطوبت lubrication و احساس درد در روابط جنسی تفاوت معناداری وجود نداشت.

به طور کلی لیزرو پره مارین هر دو باعث بهبود عملکرد جنسی بیماران شده بودند اما در کل تاثیر لیزر بهتر از پره مارین بود.

معاینه واژینال (VHI) هم در گروه تحت درمان با لیزر و هم در گروه تحت درمان با پره مارین نسبت به قبل از درمان بهتر شده بود و تفاوتی بین دو گروه وجود نداشت.

تفاوتی بین علایم احساس ناراحتی به دلیل پرولاپس ، کاهش حس واژن در حین نزدیکی ، ترشحات واژینال(خروج هوا یا گاز از واژن)، ترشحات بدبوی واژینال ، درد حین نزدیکی و سوزش ادرار عنوان شده توسط بیمار در دو گروه مورد بررسی (پره مارین و لیزر)بعد از اتمام درمان وجود نداشت اما لیزر تاثیر بیشتری در بهبود احساس خشکی و خارش واژن در بیماران داشته است.

لیزر باعث بهبود علایم کاهش حس واژن در حین نزدیکی ، ترشحات واژینال(خروج هوا یا گاز از واژن)، خشکی واژن ، خارش واژن،  درد حین نزدیکی و سوزش ادرار شده بود اما تاثیری روی علایم احساس ناراحتی به دلیل پرولاپس و ترشحات بدبوی واژینال نداشت.

درمان با پره مارین باعث بهبود علایم کاهش حس واژن در حین نزدیکی ،خشکی واژن ، خارش واژن  و درد حین نزدیکی شده بود اما تاثیری روی بهبود علایم احساس ناراحتی به دلیل پرولاپس، ترشحات واژینال(خروج هوا یا گاز از واژن) ، ترشحات بدبوی واژینال و سوزش ادرار نداشت.

نتيجه‌گيري نهایی:

از آنجاییکه تکنولوژی لیزر CO2 Fractional در بهبود آتروفی واژن از طریق بهبود الاسیسیته ، جریان روانسازی ، کنترل pH در لایه اپیتلیال و ایجاد رطوبت در بانوان یائسه ایجاد می کند ، در مقایسه با افردای که تحت درمان هورمونی قرار گرفته اند رضایتمندی بیشتری مشاهده میشود .

كليد واژه ها :

لیزر فرکشنالCO2 - کرم واژینال پره مارین - عملکرد جنسی زنان یائسه

 

 

مشخصات دانشجو:

نام: طاهره خلیلی بروجنی  رشته تحصيلي:  زنان و زایمان  مقطع:  دستیار تخصصی                  گروه آموزشي زنان و زایمان            پست الكترونيك دانشجو:

khalilitahereh@ymail.com

اساتيد راهنما و داور:

استاد راهنما 

سرکار خانم دکتر طاهره افتخار

  اساتيد مشاور

سرکار خانم دکتر زینت قنبری

سرکار خانم دکتر طاهره فروغی فر

   اساتيد داور

سرکار خانم دکتر صغری خضردوست

سرکار خانم دکتر مریم دلدار

 

زمان دفاع :

   روز 

سه شنبه

 تاريخ

28/9/1396

 ساعت

7:30 صبح

مكان دفاع به آدرس:

مجتمع بیمارستانی امام خمینی- بیمارستان ولیعصر- طبقه دوم- کلاس درس زنان

اطلاعات به زبان انگليسي

Title:

The effect of CO2 fractional laser or vaginal cream premarin on improving sexual function in postmenopausal women

 

Abstract:

 Background and Aim: Although the consumption of vaginal estrogen , have slightly absorbed it can cause many complications. According to studies the fractional CO2 laser has been effective in treating postmenopausal women and in patients whose breast cancer has improved. However, there has not been a study on the effect of fractional laser on improving sexual function of women in Iran. So we decided to go in this study the effect of the fractional CO2 laser and vaginal cream on the improvement of sexual function and sexual satisfaction.

Methods: The present study is a two-group clinical trial. Sampling in two groups, after explaining the goal of the study (improving the sexual status of postmenopausal women) and the study conditions (the choice of two methods of treatment of vaginal lasers and vaginal cream of premarin, explain the complications and benefits of each of the two therapies). Data gathering tool in this research includes 2 questionnaires which will be completed by interviewing the research units. The questioner does not know the intended treatment. Vaginal examinations will also be carried out by the examiner unaware of the therapeutic approach. The treatment group is treated with vaginal cream for twelve weeks. A vaginal cream is used as a third of the applicator, three nights a week. The vaginal co2 laser is given every month once in a visit to the clinic. Co 2 laser therapy is performed every month for three months. After the laser is given, the patient is described as having no sexual intercourse for one week. At the beginning of the demographic and female sexual function questionnaires will be completed, Then, if the menopause has the conditions for entry into the study, Initially under vaginal examination, the vaginal health index questionnaire is completed. After a month, she returned and will complete the questionnaires. The examination and changes made in the vagina will be completed by the questioner and the unanimous examiner of the treatment method. Twelve weeks of treatment will be done in both groups after three months from the last treatment, the patients will again be examined and completed the questionnaires. Data were analyzed by Chi-square, t-test and paired t-test using SPSS version 16 software.

Results: In terms of desire, orgasms (sexual orgasms), sexual satisfaction, pain sensation in sexual relations, and total sexual function, the effect of laser was greater than premarin however, there was no significant difference in lubrication moisture and pain sensation in sexual relations. Both the laser and the premarin have improved the sexual function of the patients but in general, the impact of the laser was better than the premarin. Vaginal examination (VHI) was better in the laser-treated group as well as in the premarin group compared to pretreatment, and there was no difference between the two groups. The difference between symptoms of discomfort due to prolapse, decreased vaginal sensation, vaginal discharge, pain during sex, and burning of the urine by the patient in both groups (premarin and Lasers) did not seen after treatment but the laser has a greater effect on the improvement of dryness and vaginal pruritus in patients. The laser improved symptoms of decreased vaginal sensation during sex, vaginal discharge, vaginal dryness, vaginal itching, pain during intercourse, and urinary tract burning. Premarin treatment improves symptoms of decreased vaginal sensation during sex, vaginal dryness, vaginal pruritus and pain during intercourse. However, there was no effect on the improvement of the symptoms of discomfort due to prolapse, vaginal discharge and urinary tract burning.

 

Conclusion: The results of this study showed that since Fractional CO2 technology improves the elasticity, lubrication flow, pH in the epithelial layer, and creates moisture in postmenopausal women, results in greater satisfaction compared to those treated with hormones.

 

Keywords:

Fractional laser CO2-  Vaginal Cream of premarin- Sexual function of postmenopausal women.

 

فهرست منابع و ماخذ فارسي و لاتين:

1. Nappi RE, Palacios S. Impact of vulvovaginal atrophy on sexual health and quality of life at postmenopause. Climateric(2014) 17:3–9.

2. Santoro N, Komi J (2009) Prevalence and impact of vaginal symptoms among postmenopausal women. J Sex Med 6:2133–2142

3. The North American Menopause Society. Management of symptomatic vulvovaginal atrophy 2013 position statement of The North American Menopause Society. Menopause(2013) 20:888–902.

4. Levine KB, Williams RE, Hartmann KE. Vulvovaginal atrophy is strongly associated with female sexual dysfunction among sexually active postmenopausal women. Menopause 2008;15:661–6.

5. Willhite LA, O’Connell MB. Urogenital atrophy: prevention and treatment. Pharmacotherapy 2001;21:464–80.

6. Basson R, Leiblum S, Brotto L, et al. Definitions of women’s sexual dysfunction reconsidered: advocating expansion and revision. J Psychosom Obstet Gynecol 2003;24:221–9.

7. Calleja-Agius J , B rincat M P . U rogenital atrophy . C limacteric 2009 ; 12 : 279 – 85

8. Sturdee DW , Panay N ; International Menopause Society Writing Group . Recommendations for the management of postmenopausal vaginal atrophy . Climacteric 2010 ; 13 : 509 – 22

9. Nappi RE , Polatti F . The use of estrogen therapy in women’s sexual functioning . J Sex Med 2009 ; 6 : 603 – 16.

10. Nappi R E , K okot-Kierepa M . W omen ’ s voices in the menopause: results from an international survey on vaginal atrophy . Maturitas 2010 ; 67 : 233 – 8.

11. Nappi R E , K okot-Kierepa M . V aginal Health: Insights, Views and Attitudes (VIVA) – results from an international survey . Climacteric 2012 ; 15 : 36 – 44.

12. Nappi R E , K ingsberg S , M aamari R , S imon J . T he CLOSER (Clarifying Vaginal Atrophy’s Impact On Sex and Relationships) Survey: Implications of vaginal discomfort in postmenopausal women and in male partners . J Sex Med 2013 ; 10 : 2232 – 41.

13. Mehta A , B achmann G . V ulvovaginal complaints. C lin Obstet Gynecol 2008 ; 51 : 549 – 55

14. Salvatore S, Nappi RE, Parma M, Chionna R, Lagona F, Zerbinati N, Ferrero S, Origoni M, Candiani M, and Leone Roberti Maggiore U. Sexual function after fractional microablative CO 2 laser in women with vulvovaginal atrophy. CLIMACTERIC 2014;17:1–7

15. Salvatore S, Nappi RE, Zerbinati N, Calligaro A, Ferrero S, Origoni M, Candiani M, and Leone Roberti Maggiore U. A 12-week treatment with fractional CO 2 laser for vulvovaginal atrophy: a pilot study. CLIMACTERIC 2014;17:363–369

16. Salvatore S, Leone Roberti Maggiore U , Origoni M, Origoni M, Parma M, Quaranta L, Sileo F, Cola A, Baini I, Calligaro A, Ferrero S, Candiani M, and Zerbinati N. Microablative fractional CO2 laser improves dyspareunia related to vulvovaginal atrophy: a pilot study. Journal of endometriosis and pelvic pain disorders 2014.

17. Perinoa A, Calligarob A, Forlania F, Tiberioa C, Cucinella G, Svelatoa A, Saitta S, Calagna G. Vulvo-vaginal atrophy: A new treatment modality usingthermo-ablative fractional CO2 laser. Maturitas 80 (2015) 296–301

18. Pieralli A, Fallani MG, Becorpi A, Bianchi C, Corioni S, Longinotti M, Tredici Z, Guaschino S. Fractional CO2 laser for vulvovaginal atrophy (VVA) dyspareunia relief in breast cancer survivors. Arch Gynecol Obstet.

19.Management and programming organization.for sight population of Iran during the next 20 years. Health Medical and Education Medicin Ministry.1383;66.

20. World Health Organization (WHO). Sexual and Reproductive Health. Defining

Sexual Health. [Internet] 2006 [cited 2016 Jan 15]; Available from:

http://www.who.int/reproductivehealth/topics/sexual_health/sh_definitions/

en/

21. Basson R, Berman J, Burnett A, Derogatis L, Ferguson D, Fourcroy J, et al. Report of the international consensus development conference on female sexual dysfunction: definitions and classifications. J Urol 2000;163(3):888-93.

22. American Psychiatric Association (APA). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM–IVTR). 4th ed. Washington, DC: APA; 2000.

23. Wylie KR. Sexuality and the menopause. J Br Menopause Soc 2006;12(4):149-52.

24. Addis IB, Van Den Eeden SK, Wassel-Fyr CL, Vittinghoff E, Brown JS, et al. Sexual activity and function in middle-aged and older women. Obstet Gynecol 2006;107(4):755-64.

25. Polo-Kantola P. Dealing with menopausal sleep disturbance. Sleep Medicine Clinics 2008; 3: 121-31.

26. Brizendine L. Managing menopause-related depression and low

libido. J Family Practice 2004; Vol 16. Available from:

[http://www.jfponline.com/Pages.asp?AID=3365].

27. Nelson HD. Postmenopausal estrogen for treatment of hot flashes: clinical applications. JAMA 2004; 291: 1621-5.

28. Reed SD, Newton KM, LaCroix AZ, Grothaus LC, Ehrlich K. Night sweats, sleep disturbance, and depression associated with diminished libido in late menopausal transition and early postmenopause: baseline data from the Herbal Alternatives for Menopause Trial (HALT). Am J Obstet Gynecol 2007; 196: 593.e1-7.

29. Mehrabian F. New Viewpoints to Menopause Isfahan. Isfahan: Isfahan University of Medical Sciences Publications; 2001.p.3.

30. Lobo A, Kelsey J, Marcus RA. Menopause: biology and pathobiology. 1st ed. San Francisco: Academic Press; 2000.p.384.

31. Szwabo PA. Counseling about sexuality in the older person. Clin Geriatr Med 2003; 19(3):595- 604.

32. Badawy AZS. Clinical management of the perimenopause. Sydney: Arnold; 2005.p.46-8.

33. Block A. Self- awareness during the menopause. Maturias 2002; 41(3):61-68.

34. Milanifar B. Mental health. Tehran: Ghumes Publications;2001.p.133.

35. Rebecca N, Barry AV. Hazel Heath. Older people and mental health nursing. Philadelphia: Black-well, 2006:124.

36. Susan AO. Maternity, newborn, women health nursing. Philadelphia: Lippincott- Williams & Wilkins, 2008:208.

37. Hartmut P, Jacques B. Standard practice in sexual medicine. Philadelphia: Blackwell , 2006: 124.

38. Hartmut P, Jacques B. Standard practice in sexual medicine. Philadelphia: Blackwell, 2006: 126.

39. Bloch A. Self- awareness during the menopause. Maturitas 2001; 41(3): 61-68.

40. Sadock JB, Sadock AV. Comprehensive textbook of psychiatry. 7th ed. New York: Lippinocott- Williams & Wilkins, 2007: 1582.

41. Ohadi B. [Feeling and human sexual responses]. Tehran: Naghshe khorshid publication , 2003: 171(Persian).

42. Hashemi S, Ramezani Tehrani F, Simbar M, Abedini M, Bahreinian H, Gholami R. Evaluation of sexual attitude and sexual function in menopausal age; a population based cross-sectional study. Iran J Reprod Med 2013 Aug; 11 (8): 631-6.

43. Nascimento ER, MaiaAC, Pereira V, Soares-Filho G, Nardi AE, Silva AC. Sexual dysfunction and cardiovascular diseases: a systematic review of prevalence. Clinics (Sao Paulo) 2013 Nov; 68 (11): 1462-8.

44. Rahman SA, Zainudin SR, Mun VL. Assessment of menopausal symptoms using modified Menopause Rating Scale (MRS) among middle age women in Kuching, Sarawak, Malaysia. Asia Pac Fam Med 2010 Feb 22; 9 (1): 5.

45. Mohammad Alizadeh Charandaby S, Rezai N, Hakimi S, Montazeri A, Khatami S, Karimi P. Sexual function in postmenopausal women and its predictive factors: a community based study in Ilam 2011. Iran J Obstet Gynecol Infertil 2012; 15 (23): 1-9. [In Persian]

46. Nappi RE, Kokot-Kierepa M. Women’s voices in the menopause: results from an international survey on vaginal atrophy. Maturitas 2010 Nov; 67 (3): 233-8.

47. Stika CS. Atrophic vaginitis. Dermatol Ther 2010 Sep-Oct; 23 (5): 514-22.

48. Management of symptomatic vulvovaginal atrophy: 2013 position statement of The North American Menopause Society. Menopause 2013 Sep; 20 (9): 888-902

49. Krychman ML. Vaginal estrogens for the treatment of dyspareunia. J Sex Med 2011 Mar; 8 (3): 666-74.

50. Lindahl SH. Reviewing the options for local estrogen treatment of vaginal atrophy. Int J Womens Health 2014 Mar 13; 6: 307- 12.

51. Dhillon HK, Singh HJ, Abdul Ghaffar NA. Sexual function in menopausal women in Kelantan, Malaysia. Maturitas 2005;52:256–263.

52. Schover LR. Androgen therapy for loss of desire in women is the benefit worth the breast cancer risk? Fertil Steril 2007;1-12.

53. Dennerstein L, Dudley E, Burger H. Are changes in sexual functioning during midlife due to aging or menopause. Fertil Steril 2001;76(3):456-460.

54. Nappi R, Lachowsky M. Menopause and sexuality: prevalence of symptoms and impact on quality of life. Maturitas. 2009 Jun; 63(2): 138-41.

55. Feldhaus M. Female sexual dysfunction: barriers to treatment. Urol Nurs.2009;29(2):81-85

56. Lowenstein L,Piercek, Pauls R. Urogynecology and sexud function research. How are we doing? Jsex med 2008;10:1743-8.

57. Kachein. Panls getfreyl. Segal, W. Andre Silva, Silva, StevenD. Kleemanand Mickey M. karram. Sexual function in patients presenting to a urogynecology practice. International urogynecology Journal 2006. Online first

58. Gregers N, sexuai dysfunction in the peri and post menopause. Dan Med Bull. 2006 Aug; 53(3):344-53

59. Nathors-Boos J, Elective ovarian removal and ET on sexual life. Jsychosom obstet gynaecol. 1993 Dec;14(14):283-93.

60. Long CY, Arandomised comparative study of the effect oral and topical estrogen thery on vaginal vascularization and sexual function, menopause. 2006 Sep-Oct 13 (5):737-43

61. Goldstein I. practice aspects in the management of vaginal atrophy. Jsex mex. 2005 Sep:29 (3);154-65

62. فاني صابري لاله و همكاران.بررسي ميزان رضايتمندي از روابـط زناشويي در زنان مراجعه كننده به مراكز بهداشتي- درماني شـهرساري. خلاصه مقالات دومين كنگره سراسري خانواده و مشكلات جنسي. تهران. آذر ماه 1383

63. Ponholzer A, Roehlich M, Racz U, Temml C, Madersbacher S. Female sexual dysfunction in a healthy Austrian cohort: prevalence and risk factors. Eur Urol. 2005;47(3):366-74.

64. Hartmann U, Philippsohn S, Heiser K, Ruffer-Hesse C. Low sexual desire in midlife and older women: personality factors, psychosocial development, present sexuality. Menopause. 2004;11(6 Pt 2):726-40.

65. Buther J. Female sexual problems: female sexual pain and sexual fear. West J Med. 1999;171:358-360.

66. Bernhard LA .sexuality and sexual health care for women. Clin Obstet Gynecol. 2002;45(4):1089-98.

67. Hisasue S, Kumamoto Y, Sato Y, Masumori N, Horita H, Kato R, et al. Prevalence of female sexual dysfunction symptoms and its relationship to quality of life: a Japanese female cohort study. Urology. 2005;65(1): 143-8.

68. Female sexual dysfunction menopause. Available from:http://Sexuality.about. com/ library / weekly/aao 12801.htm

69. Dennerstein L  . Are changes in sexual functioning during midlife due to aging or menopause? Fertility and Sterility2001;76(3): 456-460.

70. Beigi M, Javanmardi Z, Abdollahi M. Female sexual dysfunction before and after menopause. Scientific. Journal of Hamadan Nursing & Midwifery.2008; 16(2): 37-43. [In Persian]

71. Kaboudi M. The study of over 35 women'sknowledge and interaction against menopause. Proceeding 1st congress of family and sexual disorders. Shahed University of Medical Sciences. Tehran 2003, Iran. [In Persian]

72. Pérez-López FR, Fernández-Alonso AM, Trabalón-Pastor M, Vara C, Chedraui P, MenopAuse RIsk Assessment (MARIA) Research Group. Assessment of sexual function and related factors in mid-aged sexually active Spanish women with the sixitem Female Sex Function Index. Menopause 2012 Nov; 19 (11): 1224-30.

73. Chou MF, Wun YT, Pang SM. Menopausal symptoms and the Menopausal Rating Scale among midlife Chinese women in Macau, China. Women Health 2014; 54 (2): 115-26.

74. Ornat L, Martínez-Dearth R, Muñoz A, Franco P, Alonso B, Tajada M, et al. Sexual function, satisfaction with life and menopausal symptoms in middle-aged women. Maturitas 2013 Jul; 75 (3): 261-9

75. Mezones-Holguin E, Córdova-Marcelo W, Lau-Chu-Fon F, Aguilar-Silva C, Morales-Cabrera J, Bolaños-Díaz R, et al. Association between sexual function and depression in sexually active, mid-aged, Peruvian women. Climacteric 2011 Dec; 14 (6): 654-60.

76. Llaneza P, Fernández-Iñarrea JM, Arnott B, García-Portilla MP, Chedraui P, PérezLópez FR. Sexual function assessment in postmenopausal women with the 14-item changes in sexual functioning questionnaire. J Sex Med 2011 Aug; 8 (8): 2144-51.

77. Jonusiene G, Zilaitiene B, Adomaitiene V, Aniuliene R, Bancroft J. Sexual functionmood mood and menopause symptoms in Lithuanian postmenopausal women. Climacteric 2013 Feb; 16 (1): 185-93

78. Topatan S, Yıldız H. Symptoms experienced by women who enter into natural and surgical menopause and their relation to sexual functions. Health Care Women Int 2012; 33 (6): 525-39.

79. Simon JA, Nappi RE, Kingsberg SA, Maamari R, Brown V. Clarifying Vaginal Atrophy's Impact on Sex and Relationships (CLOSER) survey: emotional and physical impact of vaginal discomfort on North American postmenopausal women and their partners. Menopause 2014 Feb; 21 (2): 137- 42

80. Bonnie R, Saks MD. Sexual dysfunction (Sex, drugs, and women’s Issues). Primary care up date for OB/GYNS; 6(2):61-5.

81. Castelo Branco C. Prevalence of sexual dysfunction in a cohort of middle-aged women. Obstet Gynaecol 2003; 23(4):420-30.

82. Beutel ME. Sexual activity, sexual and partnership satisfaction in men-results from a German representative community study. Andrologia 2002;34(1) :22.

83. Beutel ME, Schumacher J, Weidner W, Brahler E. Sexual activity, sexual and partnership satisfaction in ageing men-results from a German representative community study. Andrologia 2002; 34(1):22-28.

84. محمدی، خدیجه، حیدری، معصومه، و فقیه زاده، سقراط. (1387). ساختار مقیاس عملکرد جنسی زنان. مجله پایش، 7، ص 108.

85. Rosen- Grandon, J.R., Mayers, J.E. & Hatti, J.A. (2004). The relationship between marital chatacteristics, marital interaction processes and marital satisfaction. Journal Of Counseling And Development, 1, pp 58-68.



منبع: معاونت پژوهشي دانشکده پزشکي