برگزاری جلسه کمیته کشوری رتینوپاتی نوزادان نارس(ROP) در بیمارستان فارابی


۸ تیر ۱۳۹۶
به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی ، کمیته کشوری رتینوپاتی نوزادان نارس(ROP)، روز چهارشنبه سوم خرداد ۱۳۹۶در سالن شورای مرکز تحقیقات چشم پزشکی بیمارستان فارابی تشکیل جلسه داد.
دکتر رضا کارخانه، دبیر کمیته با مروری کوتاه بر شکل گیری این کمیته و اقدامات صورت گرفته در طی این مدت گفت: کار ما از سال ۱۳۷۲،در بخش رتین بیمارستان فارابی با مراجعه نوزادی که به خاطر رتینوپاتی بینائی خود را برای همیشه از دست داده بود شروع شد و امروز با تلاش و همت فراوان همکارانمان به مرحله ای رسیده است که کمیته کشوری ، سیستم ثبت و ارجاع کشوری و گایدلاین کشوری دارد.
وی در ادامه افزود: در این مدت افراد زیادی در همه سطوح به ما کمک کردند از دکتر مرندی که با حضور خود در جلسات چه در زمان وزارت و چه به عنوان نماینده مجلس حمایت خوبی از این برنامه کردند، تا مسئولین دانشکده پزشکی و گروه چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و  بیمارستان فارابی که پشتیبانی همه جانبه ای از ما داشته و دارند. 
دکتر کارخانه با تاکید بر این نکته که هیچ کس در این برنامه منافع شخصی ندارد از زحمات همه افرادی که در کذشته به تکامل آن کمک کردند، قدردانی نمود و گفت: همه انصافا زحمت کشیدند تا این نهال کوچک را امروز تبدیل به یک درخت تناور تبدیل کنند و وظیفه همه ماست تا برای تناور شدن آن بکوشیم.
دبیر کمیته کشوری ROP  با اعلام این که، درطول بیست سال گذشته ما بیش از ۵۰۰جلسه برگزار کرده ایم  افزود:خوشبختانه امروزه بیماری به خوبی شناخته شده ودرمان می شود و جامعه روز به روز بیشتر به عوارض و اهمیت آن پی می برد. اگر قبلا فقط بیمارستان فارابی در این زمینه فعال بود امروز در خیلی از شهر ها مانند شیراز، یزد،مشهد، بابل و رشت مراکز غربالگری وجود دارد و همکاران خیلی خوب تلاش می کنند ولی مشکل اساسی عدم ارجاع به موقع هنوز وجود دارد به همین دلیل ضرورت دارد وزارت بهداشت بیشتر خود را بیشتر در این برنامه درگیر نماید و حتی سطح خانه های بهداشت و بهورز ان را هم  با برنامه آشنا سازد.
وی اضافه کرد:در بیمارستان فارابی فایلی از بچه های نابینای ناشی از ROP  داریم که به خاطر دیر رسیدن از نعمت بینایی دو چشم برای همه عمر محروم هستند. نابینائی که قابل پیشگیری است و اگر به موقع هدایت درمان می شدند الان زندگی شان به هم نمی خورد. متاسفانه تا مشکلی برای خودمان پیش نیاید به اهمیت آن پی نمیبریم.شاید اگر یک لحظه خودمان را جای والدین این ۲۷ کودک بگذاریم که به خاطر معاینه دیر هنگام بینایی شان را از دست داده اند آن وقت مسئله را جدی تر بگیریم.    واقعا زندگی خانواده به هم می خورد خانواده ای که دو کودکشان نابینا شده اند نابینائی که قابل پیشگیری است و می توان جلوی آن را گرفت. خیلی سخت است.
دکتر کارخانه اظهار داشت: متاسفانه شیوع مراحل ۴ و ۵ رتینوپاتی نوزادان نارس بالا است. مراحلی که دیگر درمان اثر چندانی ندارد. حتی ما بیمارانی از حاشیه تهران هم داریم . این مشکل را باید حل کرد و حل آن تلاش و هماهنگی جمعی لازم دارد. 
دبیر کمیتهROP با تاکید بر نقش آموزش در ارتقای آگاهی عمومی افزود: ما تا به حال سه همایش سراسری را برگزار کرده ایم  و گروه های مختلف را در چهار سطح مراقبتی، تشخیص، درمان و ارجاع آموزش داده ایم ولی باید این آموزش ها را بیشتر کرد تا این بچه ها به سرعت و در زمان مناسب جهت درمان ارجاع شوند.
 دکتر محمد حیدر زاده، رئیس اداره سلامت نوزادان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز در این جلسه با اعلام اقداماتی کهدر این زمینه از جانب وزارت بهداشتصورت گرفته، گفت: ما اقدامات زیادی رابرای افزایش آگاهی والدین انجام داده ایم مثل تهیه کتاب مراقبت از نوزاد نارس که شامل بیماری ROP هم هست و توزیع رایگان آن برای مادرانی که کودکشان در بخش NICU بستری می شود. پخش فیلم در زمینه زمان های معاینه نوزاد نارس در بخش های  NICU که در آن درمورد این بیماری هم توضیح داده می شود، طراحی اپلیکیشن نونهال برای مراقبت از نوزاد که بیماری ROP  هم در آن معرفی شده است، تهیه دو پوستر برای این بیماری  و ارسال برای تمامی بخش های نوزادان سراسر کشور و ارزیابی مداوم بخش های نوزادان و NICU  از جمله این اقدامات است. 
دکتر حیدر زاده در ادامه به نتایج حاصل از ارزیابی های صورت گرفته اشاره کرد و گفت: در برخی مناطق مثل شیراز ، یزد و کرمان عملکرد و حساسیت بسیار خوب است ولی متاسفانه در بعضی جاها هنوز این حساسیت وجود ندارد.
وی افزود: فکر می کنم دیگر در مرحله آموزش کلی و همگانی کشوری گذر کرده ایم و باید اقدام ما به صورت منطقه ای و به صورت لکه گیری باشد. در جاهایی که گزارش مراحل بالای رتینوپاتی داریم باید ارزیابی کنیم و اقدام اصلاحی انجام دهیم . 
رئیس اداره سلامت نوزادان وزارت بهداشت با پیشنهاد انجام survey کشوری برای بررسی میزان دانش، نگرش و عملکرد در مورد این بیماری گفت: اگر مرکز تحقیقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان  فارابی مسئولیت آن را بپذیرد ، ما در وزارت خانه از آن حمایت کرده و کارهای پشتیبانی اش را انجام می دهیم و تا آخر سال هم می توانیم نتایج را منتشر کنیم تا برنامه ریزی آتی بر اساس آن صورت گیرد.
دکتر حیدر زاده همچنین پیشنهاد کرد یک نظام مراقبتی مانند نظام مراقبت مرگ مادر برای کاهش تعداد مراحل بالای رتینوپاتی نوزاد نارس طراحی شود تا به ارزیابی دلایل گوناگون عدم مراجعه به موقع نوزاد بپردازد.
دکتر صدر السادات، رییس بیمارستان فارابی نیز در بخشی از جلسه با بیان این که قبل از پذیرش مسئولیت بیمارستان، در جریان این بیماری و اهمیت آن بوده و حساست مسئله را درک می نمایم افزود: قطعا در فارابی به عنوان قطب علمی چشم پزشکی کشور، مسئله ROP یک اولویت است و ما هم راه گذشتگان خود را ادامه خواهیم داد. هم اکنون هم برای افزایش سطح ارائه خدمات در حال ساخت ساختمانی مجزا برای این بیماران هستیم که انشاء الله به زودی به بهره برداری خواهد رسید، همچنین در حال رایزنی با معاونت درمان دانشگاه برای راه اندازی یک بخش NICU کوچک برای نوزادانی که تحت درمان قرار می گیرند هستیم. 
دکتر صدر السادات در پایان برای همکاری همه جانیه قول مساعد داد و آنرا برای خویش باقیات صالحات دانست.
در ادامه دکتر راجی ، در مورد انجام tele- screening و دستگاه RET -CAM  توضیحاتی را ارائه کرد. 
تعیین مکان و زمان برگزاری چهارمین همایش سراسری، برگزاری دو سالانه همایش سراسری ROP، پرداختن به مسائل عملی به جای سخنرانی در همایش سراسری، آموزش گروه های بیهوشی، پرستاری، بهورزی و ...، ارائه راهکار های مناسب برای ارتقای آموزش، لزوم تقویت سیستم ثبت و ارجاع کشوری بیماری، تهیه بوکلت راهنمای بالینی بیماری و  گنجاندن آن در آزمون دستیاری نوزادان و چشم پزشکی به عنوان منبع آزمون، ارسال راهنمای بالینی برای آموزش تمامی پرستاران و پزشکان عمومی در بخش نوزادان و NICU ، اعلام سال ۱۴۰۰( سال ۲۰۲۰) به عنوان سال هدف با شعار بدون نابینائی ناشی از ROP، لزوم توجه به شهرستان ها و برگزاری سمینار های استانی و شهرستانی برای آموزش پرستاران و پزشکان، در نظر گرفتن محلی در کارت واکسیناسیون کودکان برای ثبت غربالگری رتینوپانی نوزادان نارس، حمایت از چشم پزشکانی فعال در حوزه ROP، تعیین مراکز غربالگری برای هر استان  از جمله پیشنهادات و مطالب طرح شده در این جلسه بود.
در این جلسه  علاوه بر اعضای ثابت ومیهمان کمیته کشوری، دکتر قاسم فخرائی، مدیر گروه چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دکتر قاسمی، معاون آموزشی بیمارستان فارابی؛ دکتر صنعتکار، قائم مقام ریاست و معاون درمان بیمارستان فارابی نیز حضور داشتند. 
خبر و عکس: امیدوار


منبع: بيمارستان فارابي دانشکده پزشکي